Wady Postawy i Skoliozy

Gabinet Fizjoterapii,

Rehabilitacji

i

Terapii Manualnej

mgr Joanna Słup

skolioza-skrzywienie kręgosłupa u dziecka
skolioza co to jest

W wieku rozwojowym występują różnego typu odchylenia od prawidłowej postawy ciała, dotyczące zaburzeń w zakresie szkieletu osiowego wraz z systemem więzadłowo-torebkowo-mięśniowym, jak i w zakresie kończyn, obejmowane ogólnym pojęciem wadliwej postawy. Spośród licznych wadliwych postaw spotykanych u dzieci i młodzieży największym problemem leczniczym jest skolioza idiopatyczna.


SKOLIOZA IDIOPATYCZNA


Skolioza idiopatyczna jest zniekształceniem kręgosłupa i całego tułowia, które pojawia się i rozwija w okresie dziecięcym i młodzieńczym. Występuje u około 2 -3% dzieci i młodzieży. Jest to deformacja trójpłaszczyznowa, która dotyczy wszystkich trzech wymiarów przestrzeni;

- w płaszczyźnie czołowej występuje wygięcie w bok

- w płaszczyźnie strzałkowej występuje  zaburzenie fizjologicznych krzywizn: kifozy piersiowej i/lub lordozy ledźwiowej

- w płaszczyźnie poprzecznej występuje rotacja osiowa kręgów, co objawia się jako garb w odcinku piersiowym i/lub wał mięśniowy w odcinku lędźwiowym


Deformacja rozwija się w czasie, głównie w okresie szybkiego wzrastania dziecka. Najpoważniejszym zagrożeniem jakie niesie choroba jest ryzyko progresji. Najczęstszym następstwem skoliozy idiopatycznej w wieku dorosłym, a czasem również w wieku dorastania, są bóle grzbietu, zwłaszcza krzyża. Dolegliwości te są spowodowane przede wszystkim przeciążeniem mięśniowo-powięziowym, zmianami zwyrodnieniowymi stawów międzywyrostkowych oraz patologią krążków międzykręgowych.


W przypadkach nieleczonych skolioza może prowadzić do:

1. deformacji tułowia i pogorszenia estetyki ciała

2. dolegliwości bólowych kręgosłupa

3. zmniejszenia wydolnosci i sprawności fizycznej


      Objawy skoliozy


  • uniesienie łopatki
  • wystawanie łopatki
  • pogłębienie trójkąta talii
  • wystawanie biodra
  • asymetria barków


Objawy ze strony sylwetki ciała, które powinny skłonić rodzica do udania się do specjalisty celem diagnostyki skoliozy:


  • łopatki odstające od płaszczyzny pleców
  • ramiona i biodra na nierównej wysokości
  • nierówność trójkątów talii - wcięcie w talii z jednej srony jest o wiele wyraźniejsze niż z drugiej
  • różnica w objętości pośladków - jeden jest bardziej płaski/wypukły 
  • uwagę rodziców może zwrócić niesymetryczne układanie się ubrania na dziecku


Podział skolioz


Istnieje wiele podziałów skolioz ze względu na lokalizację, chronologię, wielkość skrzywienia oraz etiologię. Najczęściej stosowanym jest podział na skoliozy czynnościowe i strukturalne.

Skoliozy czynnościowe - charakteryzuje nieutrwalone boczne wygięcie, niewielka wartość kątowa (poniżej 20 stopni), brak zmian strukturalnych w kręgach pod postacią sklinowacenia w płaszczyźnie czołowej oraz torsji w płaszczyźnie poprzecznej.

Skrzywienia czynnościowe (funkcjonalne) są skrzywieniami wtórnymi do przyczyny, która je wywołała. Ustępują po usunięciu czynnika przyczynowego. Zalicza się do nich na przykład skrzywienia w nierówności kończyn dolnych, skoliozy wywołane bólem w przebiegu rwy kulszowej i inne. 

Skoliozy strukturalne - wykazują utrwalone zmiany w budowie lub ukształtowaniu poszczególnych kręgów, całego kręgosłupa oraz tułowia. Można je podzielić na: wrodzone (kostnopochodne, neuropochodne, mięśniowo pochodne) i idiopatyczne o nie ustalonej etiologii. 


Wśród skolioz idiopatycznych wyróżniamy:

1/ wczesnodziecięce - rozpoznawane od urodzenia do końca 3 roku życia

2/ dziecięce - rozpoznawane między 4 a 10 rokiem życia

3/ dorastających - rozpoznawane powyżej 10 roku życia


Etiologia skolioz


Etiologia skolioz idiopatycznych wciąż jest nieustalona, ale do przyczyn można zaliczyć czynniki: mięśniowe, kostne, neurohormonalne, biochemiczne, biomechaniczne, genetyczne. Obecnie uważa się, że estrogeny czyli żeńskie hormony płciowe mają wpływ na powstawanie skoliozy, szczególnie postaci młodzieńczej. Okres dojrzewania charakteryzuje się nie tylko wzrostem stężenia estrogenów krążących we krwi obwodowej, ale związany jest z gwałtowną progresją skrzywienia.


Skoliozie towarzyszą następujące nieprawidłowości i dysfunkcje:

a) brak świadomości własnej postawy

b) niewłaściwe wzorce postawy spowodowane długotrwałą proprioceptywną stymulacja w pozycji ciała skoliotycznej

 c) zmniejszenie elastyczności mięśni, więzadeł oraz powięzi

d) spłycenie kifozy kręgosłupa w odcinku piersiowym


e) nieprawidłowe, niesymetryczne obciążanie kończyn dolnych (stóp)


f) nieprawidłowe obciążanie pośladków podczas przyjmowania pozycji siedzącej 

g) nieprawidłowy mechanizm chodu

h) nieprawidłowe wykonywanie zwykłych czynności codziennych (z powodu długo trwającego skoliotycznego wzorca ruchowego)

i) nieprawidłowy mechanizm ruchów klatki piersiowej podczas oddychania

Joanna Słup praca z pacjentem
ćwiczenia dla skolioz w grupie

Leczenie skolioz idiopatycznych


Leczenie skolioz idiopatycznych dzielimy na: leczenie zachowawcze oraz leczenie operacyjne. Jednym ze wskazań do leczenia operacyjnego jest skrzywienie kręgosłupa powyżej 50 stopni.  W ramach leczenia zachowawczego stosuje się leczenie odpowiednim  gorsetem ortopedycznym. Jednym z najbardziej uznanych i potwierdzonych klinicznie jest gorset Cheneau.  Bardzo ważną częścią leczenia zachowawczego jest odpowienia fizjoterapia, która polega na wykorzystaniu specjalnych metod terapeutycznych. Podstawowym celem leczenia zachowawczego jest zatrzymanie progresji skrzywienia. Istotnymi celami terapii są również zapobieganie lub leczenie dysfunkcji oddechowych i dolegliwości bólowych kręgosłupa, a także poprawa estetyki poprzez korekcje ciała. 

Leczenie zachowawcze dobierane jest zawsze indywidualnie do pacjenta, uwzględniając potrzeby pacjenta, wiek oraz typ skoliozy. Zawiera ono: 

ćwiczenia specyficzne dla skolioz zawierające trójpłaszczyznową autokorekcję deformacji

edukację dziecka i jego rozdziców/ lub edukację pacjenta, gdy leczenie dotyczy osoby dorosłej

naukę stabilizacji skorygowanej postawy ciała oraz trening utrzymania skorygowanej postawy w czynnościach dnia codziennego.

W leczeniu wykorzystujemy m.in. niemiecką metodę Kathariny Schroth oraz polską metodę profesor Dobosiewicz. Obydwie metody mają potwierdzoną skuteczność zgodnie z wymogami Medycyny Opartej na Dowodach Naukowych.   


Metoda Dobosiewicz - to metoda opracowa w Polsce przez prof. dr hab. n. med. Krystynę Dobosiewicz. Metoda ta skupia się na trójpłaszczyznowej, czynnej korekcji w ściśle symetrycznych pozycjach wyjściowych, kifotyzacji kręgosłupa piersiowego, odwróceniu rotacji, mobilizacji żeber po stronie wklęsłej, synchronizacji poszczególnych faz ćwiczenia z fazami cyklu oddechowego oraz działaniu segmentarnym na kręgosłup. Metoda ta poza oddziaływaniem na deformację kręgosłupa wpływa również na funkcję układu oddechowego.


Metoda Schroth - opracowana została w Niemczech przez Katharinę Schroth w 1921 roku, a nastepnie rozwinięta przez jej córkęChristę Lehnert-Schroth. Metoda polega na trójwymiarowej korekcji skolioz w połączeniu z tzw. ortopedyczno-oddechowym systemem wg Lehnert-Schroth. Terapia oddechowa to "ortopedyczno-oddechowy" system ćwiczeń połączony z równoczesną korekcją skoliozy w trzech płaszczyznach. 


Dzieci i młodzież mogą aktywnie uczestniczyć w sporcie. Nie ma także przeciwwskazań do udziału w lekcjach wychowania fizycznego. Jeżeli rodzice, nauczyciele wychowania fizycznego lub trenerzy nie są pewni co do wpływu uprawiania danej dyscypliny sportu na układ ruchu dziecka ze skoliozą, warto skonsultować się ze specjalistą

Uczestnictwo dziecka w zajęciach sportowych nie ma na celu leczenia skoliozy, ale podniesienie ogólnej sprawności fizycznej dziecka.

skolioza test jak rozpoznac

Badanie w skłonie do przodu - test Adamsa


Skłon tułowia w przód uwidacznia garb żebrowy. Badanie to pozwala  dostrzec asymetrię pleców nawet w przypadkach braku jeszcze kostnego garbu żebrowego

Skolioza u osoby dorosłej

Skolioza u osoby dorosłej


Jeśli skolioza jest obecna u osoby dorosłej to albo pojawiła się już w okresie dojrzewania lub dopiero później w życiu dorosłym, zwykle jako następstwo zmian zwyrodnieniowych krążków międzykręgowych i/lub osteoporozy. W przypadkach idiopatycznej skoliozy młodzieńczej (AIS = adolescent idiopathic scoliosis) może w wieku dorosłym dojść do progresji skrzywienia. Gdy skrzywienie w chwili zakończenia procesu wzrostu jest mniejsze niż 30 stopni to raczej nie ulega ono pogorszeniu w ciągu życia, natomiast, gdy skrzywienie jest większe niż 50 stopni to często dochodzi do pogorszenia skrzywienia w życiu dorosłym, gdy rozwijają się zmiany zwyrodnieniowe. W przypadkach skoliozy na tle zwyrodnienia skrzywienie postępuje szybciej, jeśli towarzyszy mu osteoporoza. Najczęstszym objawem jest ból w miejscu skrzywienia.

WADY KRĘGOSŁUPA W PŁASZCZYŹNIE STRZAŁKOWEJ


Istotą wad kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej jest pogłębienie lub zmniejszenie fizjologicznych wygięć  kręgosłupa.  Najczęściej wystepują cztery postacie tych wad.  

Plecy okrągłe

 

Pogłębienie kifozy piersiowej.

Plecy okrągłe charakteryzują się nadmiernym wygięciem kręgosłupa ku tyłowi. Wada ta cechuje  się osłabieniem mięśni grzbietu, wysunięciem do przodu głowy i barków, przykurczem mięśni klatki piersiowej. Funkcja oddechowa klatki piersiowej jest upośledzona.

Plecy okrągłe mogą być wrodzone lub nabyte.

 

Plecy wklęsłe


Istota wady polega na pogłębieniu lordozy lędźwiowej. W warunkach prawidłowych odcinek lędźwiowy  kręgosłupa ukształtowany jest w postaci wygięcia ku przodowi, a więc lordozy. Wielkość i jego ukształtowanie są zmienne, uwarunkowane szeregiem czynników, takich jak: wiek, typ somatyczny, ustawienie miednicy, napięcie i długość  mięśni stabilizujacych stawy biodowe .

Plecy okrągło-wklęsłe


Charakterystyczną cechą tej wady jest pogłębienie lordozy lędźwiowej i kifozy piersiowej. Zazwyczaj głowa jest pochylona ku przodowi, a klatka piersiowa spłaszczona. Zmienione ukształtowanie kręgosłupa wpływa na stan mięśni i więzadeł. Mięśnie prostownika grzbietu odcinka piersiowego ulegają rozciągnieciu, a w odcinku lędźwiowym skróceniu. Przykurczowi ulegają również mięśnie obręczy barkowej i klatki piersiowej. Zwiększona lordoza przesuwa narządy jamy brzusznej ku przodowi i pod ich naporem ulegają rozciągnieciu mięśnie brzucha. Osłabione są mięśnie pośladkowe.

Plecy płaskie


Brak fizjologicznych krzywizn kręgosłupa powoduje wypadnięcie funkcji amartyzacyjnej kręgosłupa. Poszczególne elementy kręgosłupa ulegają przeciążeniu i prowadzą do zmian zwyrodnieniowych. 

Istnieje skłonność  do powstawania bocznych skrzywień kregosłupa. Ruchomość klatki piersiowej jest upośledzona. 

Kifoza - to tylne wygiecie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej. 

Hipekifoza - to nadmierna kifoza czyli nieprawidłowe zwiększenie krzywizny kręgosłupa piersiowego.  Do najczęstszych przyczyn hiperkifozy u dzieci zalicza się chorobę Scheurermanna i kifozę posturalną. Początek obu tych schorzeń przypada na okres dojrzewania. Do kifozy posturalnej częściej dochodzi u dziewcząt, podczas gdy chorobę Scheuermanna częściej stwierdza się u chłopców. 

Dla zróżnicowania kifozy posturalnej of choroby Scheuermanna wykonuje się test w ułożeniu na brzuchu; w przypadku kifozy posturalnej następuje zredukowanie wygięcia, natomiast nie dochodzi do tego w chorobie Scheuermanna. 

Nadmierna kifoza u osób dorosłych występuje często u kobiet chorych na osteoporozę, u których powstają złamania kompresyjne kręgów z klinowatym obniżeniem ich trzonów ku przodowi w odcinku piersiowym.

Choroba Scheuermnna. 

Choroba Scheuermanna


To kifotyczna deformacja kręgosłupa, zwana młodzieńczą kifozą piersiową. Choroba powstaje w okresie intensywnego wzrostu organizmu w wieku 11- 18 lat, częściej u chłopców. Charakteryzuje się zahamowaniem prawidłowego kostnienia trzonu kregowego, zmianami w fizjologicznych krzywiznach kręgosłupa i odcinkową sztywnością kręgosłupa.


Chartakterystycznym objawem jest niepoddająca się korekcji kifoza piersiowa i sylwetka ciała, w której widoczne jest pogłębienie kifozy piersiowej

wysunięcie głowy i barków do przodu

skośne ustawienie łopatek


Powstające zmiany statyczno- dynamiczne w obrębie kręgosłupa oraz w stawach obwodowych, w tym obręczy barkowej i biodrowej, przyczyniają się do powstania przykurczy mięśniowych, osłabienia rozciągnietych mięśni i więzadeł, co wpływa na stan równowagi statycznej kręgosłupa. 

Obraz tomografii komputerowej przedstawiający charakterystyczne wgłobienia w trzonach (guzki Schmorla) w chorobie Scheuermnna. 

Obraz tomografii komputerowej przedstawiający charakterystyczne wgłobienia w trzonach (guzki Schmorla) w chorobie Scheuermnna

Asymetryczne ułożenie łopatek

Asymetryczne ułożenie łopatek

Asymetryczne ułożenie łopatek przysparza wielu rodzicom trosk. Łopatki wraz ze stawami barkowymi połączone są bardzo luźno ze szkieletem, a mianowicie za pośredictwem obojczyka w stawie mostkowo-obojczykowym. Poza tym mięśnie utrzymują łopatki w ich normalnym ułożeniu, dlatego każde zaburzenie w czynności mięśni powoduje zmianę ułożenia łopatek i połączonych z nimi stawów barkowych. 

Przy plecach okrągłych barki wydają się zwykle wysunięte do przodu, a łopatki odstają. Uniesienie łopatki może być jednym z wczesnych objawów tworzącej się skoliozy, wówczas uwagę należy skierować na nieprawidłowy kształt kręgosłupa. Dlatego asymetrii łopatek, barków u dzieci nie należy bagatelizować.

koślawość kolan u dziecka
Stopy płasko koślawe

Kolana koślawe (genu valgum = knock-knee)


W tej wadzie oś podudzia tworzy z osią  uda kąt otwarty na zewnątrz, tzn: podudzie znajduje się w odwiedzeniu. Koślawość mierzy się w stopniach lub ocenia się rozstępem między kostkami przyśrodkowymi, mierzonym taśmą centymetrową  przy zwartych i wyprostowanych kolanach.

Za koślawość  fizjologiczną  uważa się odchylenie od osi nie większe niż 10-15 stopni lub rozstęp wynoszący 4-5 cm. Wada ta w wieku dorosłym predysponuje do pojawienia się zwyrodnień przedziału bocznego kolana.

Często z koślawością kolan występuje stopa płasko-koślawa. Przy koślawości stopy pięta ulega skręceniu na zewnątrz i opiera się o podłoże brzegiem przyśrodkowym.

Dziecko z wadą tego typu zdziera obcas po stronie wewnętrzej.

Kolana szpotawe u osoby dorosłej

Kolana szpotawe (genu varum = bow legs)


W tej wadzie oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty do wewnątrz, tzn. podudzie  w stosunku do stawu kolanowego jest w przywiedzeniu. Najczęstszymi przyczynami powstawania tej wady są krzywica oraz nadmierne przeciążenie statyczne układu kostnego kończyn dolnych. Takie ustawienie kolan powoduje zwyrodnienie przedziału przyśrodkowego kolana. 


Stopa szpotawa 


Odwrotnością stopy płasko-koślawej jest stopa szpotawa. Charakteryzuje się skręceniem pięty do wewnątrz i oparciem jej na krawędzi zewnętrznej. Przy szpotawości stopy dziecko zdziera obcas po stronie zewnętrznej.

Kolano szpotawe - kolano koślawe


W chwili urodzenia normą jest szpotawe ustawienie kolan w zakresie od 10 do 15 stopni. Między 12 a 20 miesiącem życia następuje stopniowe prostowanie. Trwający proces wzrastania powoduje wówczas nasilanie się ustawienia koślawego, które osiąga maksymalne wartości w wieku 3-4 lat. Typowe dla tego wieku jest kolano koślawe o 10-15 stopniach w kolejnych fazach wzrostu kąt piszczelowo-udowy podlega stopniowemu prostowaniu, a około 7 r.ż uzyskuje się typową dla osoby dorosłej koślawość kolan wynoszącą około 5 stopni. 

Koślawość kolana stanowi powszechne zmartwienie rodziców dzieci w wieku 2,5 - 3 roku.  U większości tych dzieci koslawość kolan jest fizjologiczna, trzeba jednak brać pod uwagę także przyczyny patologiczne.

Pośredni pomiar kolana koślawego polega na ocenie szerokości międzykostkowej - ocenie odstępu pomiędzy kostkami przyśrodkowymi, gdy stykają się ze sobą przyśrodkowe kłykcie kości udowych. Na ogół nie ma potrzeby wykonywania zdjęcia rentgenowskiego, należy je jednak rozważyć, gdy koślawość kolana przekracza15-20 stopni, gdy koślawość jest wyraźnie asymetryczna lub gdy dziecko jest niskiego wzrostu. U prawidłowo rozwijających się 3-4 letnich dzieci postępowaniem z wyboru jest obserwacja. W większości przypadków w miarę wzrastania zwiększona koślawość kolana podlega samoistnej korekcji.    


Leczenie skolioz metodą Kathariny Schroth i prof Krystyny Dobosiewicz

Klatka piersiowa kurza 


Cechuje się zniekształceniem mostka, który tworzy silne uwypuklenie do przodu na kształt dzioba łodzi, podobnie jak to ma miejsce u ptaków. W wyniku tego żebra tracą kształt wygięty tworząc poniżej sutków wyraźną wklęsłość. To boczne wypuklenie żeber jeszcze bardziej uwydatnia wysunięcie mostka do przodu.  

Klatka piersiowa lejkowata zwana też szewską


Jest następstwem wrodzonego zaburzenia rozwoju przepony lub też nieproporcjonalnego rozrostu chrząstek żebrowych w stosunku do jej elementów. Charakteryzuje się lejkowatym zapadnięciem dolnej części mostka i przylegających odcinków żeber. Dzieci dotknięte tą wadą wykazują słaby rozwój fizyczny i wadliwą postawę, są zwykle apatyczne, mało ruchliwe i skłonne do schorzeń układów oddechowego oraz sercowo-naczyniowego.

Jak dbać o zdrowy kręgosłup dziecka ?


Bardzo ważne jest dobranie właściwego plecaka dla dziecka. Wybór plecaka powinien być przemyślany. Często rodzice dają się namówić swoim pociechom na zakup kolorowych tornistrów z bohaterami z ulubionych bajek czy filmów ananimowych. Spełniając marzenia dzieci, rodzice zapominają o tym, co jest najważniejsze, a mianowicie o doborze odpowiednio wyprofilowanego plecaka. Ważne jest odpowiednie wyregulowanie tylnej ściany plecaka oraz regulacja szelek, tak by były one równej długości i ściągnięte w taki sposób, by plecak przylegał do pleców, a nie opierał się na pośladkach.

Bardzo ważne jest, by dziecko nosiło plecak na obu ramionach. Proces zakupu tornistra powinien być przemyślany, ponieważ dzieci korzystają z niego przez ponad 180 dni w roku.

Należy również zwrócić uwagę na to, aby plecak był proporcjonalny do wielkości i masy ciała dziecka. Ciężar plecaka pierwszoklasisty nie powinien przekraczać 10% wagi ciała dziecka. Dopiero uczeń od 13 roku życia jest w stanie dźwigać ciężar stanowiący do 15% wagi jego ciała. W profilaktyce schorzeń kręgosłupa ważne jest również równomierne rozłożenie obciążenia i unikanie sytuacji, że jedna ze stron plecaka będzie cięższa. Rodzice powinni pilnować, aby w plecaku dziecka znajdowały się tylko niezbędne książki.

Zdrowy kręgosłup to zdrowe dziecko. Większość dzieci zaczynających szkołę podstawową nie ma wad postawy. Rozwijają sie one po kilku latach nauki. Ma na to wpływ nieprawidłowa pozycja podczas siedzenia, źle dobrane krzesła i ławki, mała ilość ruchu, a także codzienne dźwiganie ciężkich plecaków.  Na dobór odpowiedniego krzesła czy ławki w szkole rodzice praktycznie nie mają wpływu, ale mają niewątpliwie wpływ na odpowiedni dobór plecaka.  

Czynności dnia codziennego predysponujące do powstania sylwetki niesymetrycznej:


  • w okresie niemowlęcym: układanie dziecka przodem z oparciem głowy zawsze na tym samym policzku, zbyt wczesna pionizacja-kiedy układ ruchu jest jeszcze na to nie gotowy i brak stabilizacji czynnej kręgosłupa
  • w okresie poniemowlęcym: nauka chodu z trzymaniem za jedną rękę, noszenie dziecka zawsze na jednym biodrze
  • w okresie przedszkolnym: siad z jedną piętą pod pośladkiem
  • w okresie szkolnym: ogladanie telewizji w leżeniu na boku z głową podparta na łokciu, siad w pozycji asymetrycznej podczas czytania, oglądania TV lub przy komputerze, spędzanie długiego czasu przy komputerze z monitorem ustawionym pod skosem, brak aktywności fizycznej (zwolnienie z zajęć w-f)  

Posturogeneza czyli proces formowania się postawy ciała 


Po urodzeniu kregosłup dziecka ma kształt ogólnej kifozy przebiegającej przez całą długość kręgosłupa, dopiero po kilku miesiącach zaczynają sie kształtować krzywizny kręgosłupa. Około 3-4 miesiąca życia kiedy dziecko zaczyna dźwigać głowę wyodrębnia się loroza szyjna. W efekcie pionizacji około 9-12 miesiąca życia kształtuje sie lordoza lędźwiowa. U dziecka 12-14 miesięcznego kręgosłup ma już charakterystyczny kształt esowaty, lordoza szyjna jest wykształcona, kifoza ograniczona do piersiowego odcinka kregosłupa, a lordoza lędźwiowa wyraźna -  na skutek przesunięcia miednicy do przodu i cofnięcia klatki piersiowej, w celu zachowania równowagi przy staniu. Przybranie pionowej postawy przez dziecko wywołuje dalsze konsekwencje w funkcji organizmu i w statyce ciała. Dziecko musi siłą mięśni przeciwdziałać sile grawitacyjnej, co przy jego ciężarze i niedoskonałości aparatu podporowego wymaga znacznego wysiłku.  Równocześnie na słabe powłoki brzuszne zaczyna działać ciężar narządów jamy brzusznej, a to powoduje pogłębienie lordozy lędźwiowej oraz uwypuklenie brzucha i odchylenie miednicy do przodu. O ukształtowaniu się postawy dziecka , można mówić dopiero w wieku ok. 7 lat. Właściwy jednak sposób trzymania się ustala sie ostatecznie później w okresie młodzieńczym tj. około 18 roku życia. W okresie skoku pokwitaniowego obserwujemy pogłębienie sie kifozy piersiowej i zaburzenia w postawie ciała. Powstaje tak zwana  kifoza młodzieńcza, która jest spowodowana dystonią mięśni grzbietu, charakterystyczną dla tego okresu rozwojowego.

Wielkość i kształt klatki piersiowej zmieniają sie z wiekiem. Narastanie obwodu klatki piersiowej w pierwszym roku życia odbywa się znacznie szybciej niż w jakimkowiek późniejszym okresie. U noworodka szerokość i głębokość klatki piersiowej są prawie równe. Charakterystyczną właściwością klatki piersiwoej u noworodków i niemowląt jest położenie żeber, które w tym wieku- w przeciwieństwie do skośnego ustawienia w latach późniejszych-przebiegają prawie poziomo, tworząc z kręgosłupem kąt prosty. Zmiany ułożenia żeber z poziomych na skośne obserwujemy od 2 roku życia. Dopóki żebra ułożone są poziomo to nie mogą brać udziału w rozszerzaniu wdechowym klatki piersiowej. W związku z tym niemowlę może oddychać głównie przeponą.  

Również kształtowanie się kończyn dolnych i stóp przebiega etapami. U noworodków prawidłowością rozwojową jest ustawienie szpotawe kolan oraz zgieciowe ustawienie stawów biodrowych i kolanowych, wynikające z przewagi zginaczy nad prostownikami. Jest to pozostałością ułożenia wewnątrzmacicznego.  Ukształtowanie szpotawe utrzymuje sie do ok. 3 roku życia, po czym przechodzi w fizjologiczną koślawość (4, 5 rok życia). Proste kończyny dolne występują u dzieci w 7 roku życia. W obrębie stóp u niemowląt trudno w ogóle mówić o wysklepieniu, ponieważ podeszwowa część stopy jest wypełniona miękką tkanką tłuszczową. Stopa zaczyna się kształtować z chwilą rozpoczęcia chodzenia. W wieku 3-4 lat zaznacza się wklęsłość podeszwowej części stopy, a w 6 roku życia oba łuki stopy są wyraźne i ulegają dalszemu szybkiemu rozwojowi do ok. 8 roku życia. 

Postawę dziecka możemy ocenic dopiero przy pierwszych samodzielnych próbach stania. Plecy małego dziecka są lekko zaokrąglone. Brzuch w związku z bardzo słabymi mięśniami wchodzącymi w skład jego ściany jest mocno uwypuklony.  Zmiany w postawie u dziecka postępuja powoli i polegają na coraz wyraźniejszym kształtowaniu sie przodowygięcia kręgosłupa w odcinku lędźwiowym oraz stopniowym zmniejszaniu nadmiernego uwypuklenia brzucha. W latach szkolnych- aż do pierwszych objawów dojrzewania- postawa ciała u dzieci jest dość mocna i stabilna. W okresie dojrzewania płciowego ma miejsce ponowne pogorszenie postawy, postawę cechuje wtedy niedbałość i wiotkość. Brzuch znów sie uwypukla, plecy są często nadmiernie okrągłe. Dziewczęta w tym okresie często wysuwają ku przodowi barki chcąc ukryć rozrastające się sutki. Koniec okresu dojrzewania, to równocześnie ponowne kształtowanie się dobrej postawy. Następuje ostateczne uformowanie przodowygięcia w lędźwiwoym odcinku kręgosłupa, brzuch znowu staje się płaski, silnie rozwija sie tkanka mięśniowa. Okres ten trwa przez kilkanaście lat. Powyżej 35 roku życia może wystapić ponowne pogorszene postawy. Brzuch zaczyna wystawać i lekko zwisać. Pogłębiają się wszystkie fizjologiczne krzywizny kręgosłupa. Kształtowanie postawy starzejącego się człowieka w dużej mierze zależy od ogólnego stanu jego zdrowia, warunków bytowych oraz rodzaju wykonywanej pracy. Postawa zmienia się także w ciągu dnia pod wpływem różnorodnych bodźców. Dobre samopoczucie, radość, chęć dobrej prezentacji, słowem wszystko co tonizuje człowieka, pobudza do przyjęcia lepszej postawy i odwrotnie - zmęczenie, przygnębienie, złe samopoczucie - sprzyjają wadom postawy.            

Wizyty tylko po wcześniejszym umówieniu spotkania.


mgr Joanna Słup


Physiotherapyinlondon


Britannia House

1-11 Glenthorne Road, 

Hammersmith, London  UK

W6 0LH


Telefon:    +44  77 241 77 241


Email: enquiries@physiotherapyinlondon.co.uk

The Health and Care Professional Council
Chartered Society of Physiotherapy

Copyright © All Rights Reserved